اولین سفر فضایی تفریحی اسپیس ایکس

اسپیس ایکس بعد از چند پروژه فضایی موفق و پرتاب کپسول به ایستگاه فضایی بین المللی، آماده است تا اولین مأموریت غیرنظامی خود با نام Inspiration4 را نیز طی هفته‌های آتی به مرحله اجرا بگذارد.

با تکمیل مراحل بازبینی، موشک، سیستم‌های زمینی و خدمه در حال آماده شدن برای پرتاب در روز چهارشنبه ۱۵ سپتامبر (۲۶ شهریور) هستند. این پرتاب قرار است ساعت ۱۲ صبح به وقت جهانی (۴:۳۰ صبح به وقت ایران) انجام شود و موشک حامل فضانوردان از سکوی پرتاب ۳۹A در مرکز فضایی کندی متعلق به ناسا، راهی فضا خواهد شد. البته، در صورتی که شرایط جوی مساعد نباشد، این پرتاب به روز ۱۶ سپتامبر (۲۷ شهریور) موکول خواهد شد.

اسپیس ایکس در بیانیه‌ای نوشته:

تیم‌هایی از اسپیس ایکس و Inspiration4 دیروز در مقر اسپیس ایکس در هاوتورن کالیفرنیا ملاقات کردند تا آمادگی موشک فالکون ۹، فضاپیمای دراگون، سیستم‌های زمینی، تجهیزات نجات، آموزش خدمه و سایر عناصر کلیدی را ارزیابی کنند. Inspiration4 مأموریتی تاریخی و اولین سفر فضایی غیرنظامی به مدار زمین خواهد بود. پس از پایان بررسی‌ها، تیم‌ها به سمت پرتاب اصلی پیش خواهند رفت.

سفر فضایی تفریحی اسپیس ایکس

اسپیس ایکس همچنین اشاره کرده که خدمه Inspiration4 شش ماه گذشته را برای این مأموریت آموزش دیده‌اند. از جمله این آموزش‌ها می‌توان به تمرینات سانتریفیوژ و جاذبه صفر برای عادت دادن بدن خود به نیروهایی که تجربه خواهند کرد و همچنین شبیه‌سازی فضاپیمای دراگون برای یادگیری روند عملیات، اشاره کرد.

خدمه فضاپیمای دراگون حتی پس از قرار گرفتن در مدار زمین نیز قادر به تماشای آزادانه اطراف خود نخواهند بود و تنها می‌توانند از طریق پنجره شیشه‌ای فضاپیما زاویه دیدی محدود نسبت به محیط بیرون داشته باشند. همچنین، با وجود تفریحی بودن این مأموریت، قرار است یک سری آزمایش‌ها در رابطه با سلامت انسان در سفرهای فضایی انجام شود.

جارد ایزاکمن، فرمانده ماموریت Inspiration4 می‌گوید:

خدمه Inspiration4 مشتاق هستند تا از این ماموریت برای کمک به آینده‌ای بهتر برای کسانی که در سال‌ها و دهه‌های آتی به فضا خواهند رفت، استفاده کنند. در کل تاریخ بشر، تاکنون کمتر از ۶۰۰ انسان به فضا رفته‌اند. ما مفتخریم که این پرواز بر سفرهای فضایی پس از ما تأثیرگذار خواهد بود و همه منتظرند ببینند این مأموریت چگونه می‌تواند آغاز دوران جدیدی را برای اکتشافات فضایی رقم بزند.

ریچارد برانسون

ریچارد برانسون، میلیاردر بریتانیایی و بنیان‌گذار شرکت «ویرجین گلکتیک» (Virgin Galactic)، روز گذشته با موفقیت به لبه فضا رفت و دوباره به زمین بازگشت. او این سفر را با سفینه ساخت شرکت خود با نام «یونیتی» انجام داد و یک گام مهم را برای تجاری‌سازی پروازهای فضایی برداشت. با دیجی رو همراه باشید.

ریچارد برانسون در اولین سفر فضایی خود که حدوداً یک ساعت به طول انجامید، برای سه تا چهار دقیقه بی‌وزنی را تجربه کرد و در پیامی به کودکان زمین، از محقق شدن رویایی کودکی‌اش گفت. در نهایت نیز فضاپیمای حامل او و همراهانش مانند یک هواپیمای عادی در باند  بندرگاه فضایی آمریکا در نیومکزیکو فرود آمد.

سفر فضایی ریچارد برانسون

این دومین پرواز به لبه فضا است که از بندرگاه فضایی آمریکا انجام می‌شود و یکی از جدیدترین ماموریت‌های ویرجین گلکتیک است که با هدف توسعه و ترویج گردشگری فضایی صورت می‌گیرد. تا ۹ روز دیگر هم، جف بیزوس، بنیان‌گذار شرکت آمازون و ثروتمندترین فرد دنیا قرار است راهی فضا شود. وی در پیامی، پرواز موفقیت آمیز برانسون به او تبریک گفت و اظهار داشت که بی‌صبرانه منتظر است به کلوپ اولین گردشگران فضایی بپیوندد.

این روزها گردشگری فضایی به سوژه‌ای بسیار داغ تبدیل شده و بسیاری از کارآفرینان و سرمایه‌گذاران به سمت آن کشیده شده‌اند. جف بیزوس با شرکت گردشگری فضایی خود با نام «بلو اوریجین» و ایلان ماسک، رئیس شرکت تسلا، از جمله شناخته‌شده‌ترین این افراد هستند.

حیات در زحل

بعد از ۱۶ سال، کاوشگر کاسینی ناسا موفق به یافتن یخ و متان در یکی از ۸۲ قمر زحل به نام انسیلادوس شده است. وجود یخ و متان در این قمر، نظریه وجود حیات در “سیاره حلقه‌دار” منظومه شمسی را بیش از پیش تقویت می‌کند. در سال ۲۰۰۵، اداره کل ملی هوانوردی و فضای آمریکا (ناسا) فضاپیمای کاسینی را به فضا ارسال کرد و توانست وجود رودهایی از متان و همچنین یک دریای متان را در لایه‌های زیرین زحل کشف کند. از آن زمان، همیشه این سؤال که آیا حجم بالای متان ناشی از وجود حیات بر روی این سیاره است یا نه، مطرح بوده است.

آیا وجود حیات در قمر زحل امکان‌پذیر است؟

با اینکه پیش از این متان در زحل کشف شده بود، اما اکنون این ماده آلی به همراه ترکیبات دیگری مانند دی هیدروژن (H2) و دی اکسید کربن پیدا شده است. این ترکیبات به طور معمول در کف اقیانوس‌های کره زمین به عنوان منافذ هیدروترمال یافت می‌شوند. معمولاً متان در هنگام هضم غذا توسط انسان و حیوانات تولید می‌شود. البته، عامل دیگری نیز در تولید متان نقش دارد و گفته می‌شود وقتی باکتری‌ها مواد آلی را می‌خورند و تجزیه می‌کنند، این ماده تولید می‌شود. دانشمندان همچنین معتقدند فرآیندهای ژئوشیمیایی نیز به تولید متان کمک می‌کند.

کشف متان در قمر زحل

دانشمندان درباره وجود حیات در زحل چه می‌گویند؟

رجیس فریر، استاد دانشگاه آریزونا و یکی از نظریه‌پردازان اصلی وجود حیات در زحل در پاسخ به احتمال واقعیت داشتن چنین ادعایی می‌گوید در حال حاضر چنین احتمالی بسیار ضعیف است. به گفته وی:

بدیهی است که ما نمی‌توانیم از این شواهد، وجود حیات در زحل را نتیجه بگیریم. بلکه ما می‌خواهیم بفهمیم چقدر ممکن است منافذ هیدروترمال انسیلادوس برای میکروارگانیسم‌هایی مشابه با آنچه در زمین وجود دارد، قابل سکونت باشد.

در سال ۲۰۰۹ نیز یک جریان شدید از گاز متان در مریخ کشف شد که هم تلسکوپ‌های زمینی و هم فضاپیمای در حال گردش به دور این سیاره، توانستند آن را مشاهده کنند. تابش شدید خورشید بر خاک سیاره سرخ و گرم کردن آن باعث بالا رفتن سطح گاز متان می‌شود و به دانشمندان کمک می‌کند تا به شناسایی منبع اصلی آن نزدیک‌تر شوند.

فریر می‌گوید اگر فرایندهای ژئوشیمیایی فرضی را باور کنیم، فرایندهای بیوتیکی (که با ارگانیسم‌های زنده سروکار دارند) می‌توانند مسئول تولید متان باشند. این محقق همچنین خاطرنشان کرده است جستجوی میکروب‌هایی که به عنوان متانوژن شناخته می‌شوند، در کف دریاهای انسیلادوس یک کار چالش برانگیز است. این کار به ماموریت‌های غواصی در عمق بالا نیاز دارد که بسیار سخت بوده و عملی شدن آن حداقل در چند دهه آینده دور از ذهن به نظر می‌رسد.

جف بزوس

جف بزوس، ثروتمندترین فرد جهان که تمام ثروت خود را مدیون آمازون است، بالاخره از این شرکت می‌رود! بزوس ۵۷ ساله قرار است از فردا سمت مدیرعاملی آمازون را به اندی جسی واگذار کرده و توجه خود را به مدیریت شرکت خصوصی‌اش در زمینه اکتشافات فضایی معطوف کند. اندی جسی تا پیش از این به عنوان مدیر سرویس‌های تحت وب آمازون فعالیت داشت.

شرکت آمازون از اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی توسط بزوس تأسیس شد و کار خود را به عنوان یک کتابفروشی آنلاین آغاز کرد. اما با گسترش روزافزون اینترنت و رواج یافتن خرید و فروش‌های آنلاین، این شرکت توانست به قدرتمندترین خرده‌فروشی آنلاین دنیا تبدیل شود و در حال حاضر ارزشی بالغ بر ۱٫۷ تریلیون دلار دارد!

بر پایه جدیدترین رده‌بندی میلیاردهای جهان که توسط بلومبرگ انجام شده، آقای بزوس با ۲۰۳ میلیارد دلار ثروت و فاصله ۱۷ میلیارد دلاری از ایلان ماسک، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت تسلا، جایگاه نخست را در اختیار دارد. جالب است که هم آقای بزوس و هم آقای ماسک در سال‌های اخیر فعالیت‌های خود را به سمت اکتشافات فضایی و تدارک سفرهای تجاری به مریخ سوق داده و به ترتیب شرکت‌های «بلو اوریجین» و “اسپیس‌ایکس” را در همین راستا تأسیس نموده‌اند.

سفر جف بزوس به فضا

اینک آقای بزوس بعد از ۲۷ سال نشستن بر کرسی مدیریت آمازون، قصد دارد از این شرکت جدا شده و به عنوان اولین اقدام، با فضاپیمای ساخت شرکت «بلو اوریجین» به نام “نیو شپرد” به فضا سفر کند. البته او در این سفر تنها نخواهد بود و برادرش مارک، میلیادری که بلیت همراهی با او را ۲۸ میلیون دلار خریده و یک جهانگرد فضایی که نامش فاش نشده، او را همراهی خواهند کرد.

البته، جف بزوس با وجود کنار رفتن از سمت مدیرعاملی آمازون، کماکان ۱۰٫۳ درصد از سهام این شرکت را در اختیار داشته و جایگاه خود در هیأت مدیره را نیز حفظ خواهد کرد.

تلسکوپ

آیا تا کنون پیش آمده به آسمان نگاه کنید و به این فکر کنید که آن بالا چه خبر است؟ آیا از دیدن ستاره‌های درخشان که آسمان شب را روشن می‌کنند، لذت می‌برید؟

چه طرفدار تماشای ستاره‌های دنباله‌دار باشید چه طرفدار دیدن بارش‌های شهابی، یک نکته مهم که بدون هیچ تردیدی قابل بیان است، سهم بزرگ تلسکوپ در ادراک انسان نسبت به فضا در مقایسه با سایر اختراعات دیگر است.

به نظر شما چه چیزی باعث جذابیت تلسکوپ‌ها شده است؟ چرا انسان به این ابزار که قرن‌ها پیش اختراع شده، وابسته است؟

در این مقاله از دیجی رو حقایق جالبی راجع به تلسکوپ‌ها را مرور خواهیم کرد تا پاسخ سوال‌هایتان را بیابید. با ما همراه باشید.

نگاهی به گذشته

۱- هانس لیپرشی

مردم همواره از گالیله به عنوان مخترع تلسکوپ یاد می‌کنند، در حالی که حقیقت چیز دیگری است. این افتخار به هانس لیپرشی تعلق دارد. او تلسکوپ را با قرار دادن یک عدسی چشمی مقعر همراستا با یک عدسی شیئی محدب در سال ۱۶۰۸ اختراع نمود. او که در هلند سازنده عدسی بود ادعا کرد ابزاری ساخته که توانایی بزرگنمایی سه برابری اجسام را دارد.

۲- داستان‌هایی راجع به اختراع تلسکوپ

یک داستان رایج در رابطه با اختراع تلسکوپ وجود دارد که ادعا می‌کند هانس لیپرشی ایده طراحی‌اش را از دیدن دو کودک در مغازه‌اش که در حال بازی با عدسی‌ها بودند و دو لنز را روبروی هم نگه داشته بودند و به یک بادنما در دوردست نگاه می‌کردند، الهام گرفته است. البته، در همان دوران عده‌ای نیز می‌گفتند که او طراحی تلسکوپ را از زاکاریاس یانسن که او هم سازنده عدسی بود، دزدیده است.

۳- اولین تصویر از تلسکوپ

اولین تصویر شناخته شده از تلسکوپ به سال ۱۶۰۹ باز می‌گردد که در نامه‌ای توسط جیووانباتیستا دلا پورتا ترسیم شده است.

۴- گالیله اولین فردی بود که از تلسکوپ در علم نجوم استفاده کرد

اگر چه اختراع اولین تلسکوپ را نمی‌توان به گالیله نسبت داد، اما او در سال ۱۶۰۹ تلسکوپی را برای استفاده‌ خودش طراحی نمود. اقدامات نوآورانه گالیله منجر به کشف قمرهای مشتری، لکه‌های خورشیدی و حلقه‌های زحل شد. در واقع علت نابینا شدن گالیله، نگاه کردن مستقیم او به خورشید با تلسکوپ بود!

با 27 حقیقت جالب در مورد تلسکوپ ها آشنا شوید

۴- بزرگترین تلسکوپ

برای دوره‌ای، لویاتان (در پارسون‌تاون)، بزرگترین تلسکوپ جهان بود. این تلسکوپ در سال ۱۸۴۵ ساخته شد و وزن آن به ۴۰ تن می‌رسید! تلسکوپ لویاتان توسط ویلیام بارسونز ساخته شد و در آن زمان قوی‌ترین تلسکوپ جهان بود.

۵- اولین تلسکوپ رادیویی جهان

اولین رادیو تلسکوپ جهان توسط کارل گوته یانسکی اختراع شد. کارمند آزمایشگاه‌های کارخانجات تلفن‌سازی بل در دهه ۱۹۳۰ امواجی رادیویی را توسط آنتن چرخشی مری کشف کرد که از کهکشان راه شیری می‌آمدند.

۶- تلسکوپ فضایی هابل

مشهورترین تلسکوپ جهان، تلسکوپ فضایی هابل است. این تلسکوپ به طور رسمی در سال ۱۹۹۰ (۷ سال دیرتر از زمان برنامه ریزی شده) توسط ناسا پرتاب شد. تاخیرهای پیاپی در پرتاب این تلسکوپ به علت صیقل نخوردن دقیق آینه جاذب نور بود. این مشکل در سال ۱۹۹۳ به طور کامل حل گردید.

۷- فوق سریع

تلسکوپ هابل با حرکت به دور زمین با سرعتی معادل ۲۷۳۰۰ کیلومتر بر ساعت، سرعتی ۲۲ برابر بیشترین سرعت جهانی ثبت شده بر روی زمین (۱۲۳۰ کیلومتر بر ساعت) دارد که در سال ۱۹۹۷ و در ماه اکتبر توسط اندی گرین و ماشین دارای موتور جت‌اش ThrustSSC ثبت گردید.

۸- برتری در رقابت

بازرگانان از اولین تلسکوپ‌ها برای دیدن کشتی‌های تجاری استفاده می‌کردند. این اقدام به آنها کمک می‌کرد که در رقابت با سایر رقبا برتری داشته باشند.

نگاه به آینده

۹- ساختن تلسکوپی مافوق عالی

از زمان پرتاب تلسکوپ هابل در سال ۱۹۹۰، دانشمندان در سراسر جهان شب و روز در تلاش برای تولید تلسکوپی برتر از هابل هستند. تیمی از دانشمندان که توسط اتحادیه اروپا هدایت می‌شوند، بر این باورند که قادر به ساخت تلسکوپی با توانایی بزرگنمایی ۱۵ برابر بیشتر در مقایسه با هابل تا سال ۲۰۲۴ هستند.

با 27 حقیقت جالب در مورد تلسکوپ ها آشنا شوید

۱۰- ناسا هیچ علاقه‌ای به باخت ندارد

ناسا که سازنده هابل به شمار می‌رود، هیچ میلی به باختن رقابت در عرصه تلسکوپ‌ها را ندارد. هدف آنها قرار دادن یک تلسکوپ رادیویی بر روی ماه تا سال ۲۰۳۰ است که قطعا با اینکار ناسا هر چه اروپایی‌ها آرزوی تولیدش را داشته باشند را نیز شکست خواهد داد.

۱۱- رادیو تلسکوپ

فعالیت‌هایی در استرالیا و آفریقای جنوبی برای ساختن رادیو تلسکوپی در حال انجام است که هر روز یک اگزابایت (۱۰ به توان ۱۸ بایت) داده خام تولید می‌کند. اگر این تلسکوپ عملیاتی شود، داده تولید شده توسط آن از ترافیک اینترنت بین‌المللی بیشتر خواهد بود.

۱۲- تلسکوپی روباتیک بر روی ماه

چین هم اکنون تلسکوپی روباتیک بر روی ماه دارد. این تلسکوپ از سال ۲۰۱۳ آنجاست و پیش‌بینی می‌شود که برای سه دهه دیگر نیز فعالیت کند و داده‌هایی مهم را جمع‌آوری نماید.

با 27 حقیقت جالب در مورد تلسکوپ ها آشنا شوید

تلسکوپ‌های امروزی

امروزه تلسکوپ‌ها از راه دور و توسط کامپیوترها و اینترنت بهره‌برداری می‌شوند.

۱۳- تلسکوپ‌های قرن ۲۱

دانشمندان امروزه از قوی‌ترین و مدرن‌ترین تلسکوپ‌ها استفاده می‌کنند و تا فاصله ۱۳ بیلیون سال نوری دورتر را رصد میکنند. این اتفاق از نظر زمانی معادل نگاه کردن به مقطع زمانی شکل‌گیری جهان است.

۱۴- تلسکوپ شکاری بزرگ

«تلسکوپ شکاری بزرگ» واقع در کوه گراهام در آریزونا، نه تنها یکی از بزرگترین تلسکوپ‌های جهان است، بلکه همانند اسمش شبیه به یک دوربین شکاری عظیم می‌باشد!

با 27 حقیقت جالب در مورد تلسکوپ ها آشنا شوید

۱۵- تصاویر تلسکوپ هابل

تلسکوپ هابل تاکنون از تمامی سیارات منظومه شمسی بجز زمین (به علت نزدیکی بیش از حد جهت تصویربرداری) و عطارد (به دلیل نزدیکی آن به خورشید) تصویربرداری نموده است.

۱۶- مشهورترین تصویر گرفته شده توسط یک تلسکوپ

تصویر بسیار مشهوری که با نام «ستون‌های خلقت» شناخته می‌شود، توسط تلسکوپ فضایی هابل از گازها و غبارات میان ستاره‌ای به شکل خرطوم فیل در سحابی عقاب (به طور دقیق‌تر در صورت فلکی مار) با فاصله ۶۵۰۰ تا ۷۰۰۰ سال نوری از زمین گرفته شد. این تصویر بی‌نظیر یکی از ده تصویر برتر بدست آمده از تلسکوپ فضایی هابل است.

۱۷- کنترل ناسا بر تلسکوپ فضایی هابل

تلسکوپ فضایی هابل که در مدار زمین در حال گردش است، توسط کارمندان ناسا از طریق سیگنال‌های رادیویی کنترل می‌شود. این تلسکوپ به گونه‌ای طراحی شده است که امواج فروسرخ، نور مرئی و امواج فرابنفش را دریافت نماید. خورشید و ستارگان جدید امواج فرابنفش از خود ساطع می‌کنند که توسط هابل قابل دیدن است.

با 27 حقیقت جالب در مورد تلسکوپ ها آشنا شوید

۱۸- بزرگترین تلسکوپ رادیویی جهان

بزرگترین تلسکوپ رادیویی جهان، دارای صفحه مدوری به قطر ۳۰۰ متر است. این تلسکوپ در جنگل‌های آرسیبو در پورتو ریکو واقع شده اند.

۱۹- نه یکی بلکه دو تا!

کلیسای کاتولیک مالک دو تلسکوپ است؛ یکی در رصدخانه واتیکان و دیگری در رصدخانه بین‌المللی کوه گراهام.

۲۰- اندازه تلسکوپ هابل چقدر است؟

تلسکوپ فضایی هابل به اندازه یک اتوبوس سرویس مدرسه است؛ وزنش معادل ۱۱ تن می‌باشد و طولی به اندازه ۱۳٫۲ متر دارد.

با 27 حقیقت جالب در مورد تلسکوپ ها آشنا شوید

۲۱- تلسکوپ هامبل

به تلسکوپ موست متعلق به کشور کانادا (که تغییرات جزئی و نوسانات ستارگان را شناسایی می‌کند)، لقب تلسکوپ فضایی فروتن یا هامبل را داده‌اند (کلمه انگلیسی آن یعنی Humble هم‌آوا با نام تلسکوپ فضایی هابل است).

حقایقی جالب راجع به تلسکوپ‌ها

۲۲- مهندسان ماهواره مشهور

والدین مرد بذله‌گو و بازیگر کمدی مشهور، جک بلک، در حقیقت جزو مهندسان ماهواره‌ای بودند که بر روی تلسکوپ فضایی هابل کار کردند.

۲۳- اشاره به تلسکوپ در فیلم‌ها

اگر دقت کرده باشید در فیلم‌هایی که دزدان دریایی را به تصویر می‌کشند، آن‌ها غالبا در حال نگاه کردن به افق با ابزاری هستند که به آن تلسکوپ دزدان دریایی گفته می‌شود. اما بد نیست بدانید که تلسکوپ دزدان دریایی توسط آن‌ها اختراع نشده، بلکه آن را از کاپیتان کشتی‌های دزدیده شده، می‌ربودند!

۲۴- پاپ

هنگام انجام عملیات آپولو برای فرود بر روی ماه در سال ۱۹۶۹، پاپ پائول پیش از مشاهده فیلم مخابره شده از حرکت فضانوردان بر روی ماه، ابتدا ماه را از داخل رصدخانه واتیکان مشاهده نمود!

۲۵- یک فرآیند جابجایی جالب

نزدیک به ۲۰۰ نفر با طناب به هدایت کامیون حامل آینه‌ی ۲٫۵ متری تلسکوپ هوکر در مسیری پیچیده و ۸ ساعته تا بالای کوه ویلسون در کالیفرنیا کمک کردند. و یقیناً این زحمات ارزشش را داشت! چرا که تلسکوپ هوکر توانست ثابت کند که جهان در حال گسترش است و اینکه کهکشان‌های دیگری نیز وجود دارند.

عجیب ترین پدیده ها در جهان

جهان هستی دائماً در حال شگفت زده کردن ماست. درست موقعی که فکر می‌کنیم به تمام جنبه‌های این ژرفای بی‌انتها پی برده‌ایم تازه متوجه می‌شویم چقدر در اشتباهیم! انگار همیشه چیز شگفات انگیزی در جایی منتظر ماست تا کشفش کنیم. هر وقت که مشخصاً در جستجوی یک مفهوم و ایده خاصی هستیم، چیز دیگری که تا به حال فکر می‌کردیم می‌دانستیم، به شکل کاملاً جدیدی خود را نشان می‌دهد. این همان لذت و شگفتی موجود در کائنات است که از کودکی همه ما را کنجکاو کرده. بدون تردید کائنات بسترگاه پدیده‌هایی بسیار عجیب و باورنکردنی است، مثلاً کهکشان‌هایی شبیه اسب تک شاخ، گودال‌هایی شبیه به میکی موز در سیاره تیر، یا سحابی‌ها و ستاره‌هایی که انگار در حال تیراندازی هستند!

با این مقدمه کوتاه در ادامه با دیجی رو همراه باشید تا نگاهی به ۶ پدیده حیرت انگیز در جهان هستی بیندازیم.

گردباد ۱۸۶ ساله در سیاره مشتری

گردباد 186 ساله در سیاره مشتری

لکه قرمز بزرگی که روی سیاره مشتری به چشم می‌خورد در واقع یک گردباد عظیم است که شدیدتر از بدترین طوفان‌های روی کره زمین می‌باشد. این گردباد به اندازه‌ای بزرگ است که می‌تواند سه برابر کل کره زمین را در خود جای دهد! در سال ۱۹۷۹، کاوشگر وویجر ۱ توانست عکس‌های خارق العاده‌ای از این پدیده بگیرد. دانشمندان به کمک این عکس‌ها توانستند به رنگ‌های مختلف اطراف این لکه قرمز بزرگ پی ببرند. آن رنگ‌های مختلف حکایت از آن داشتند که ابرها دور این لکه قرمز در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت و در ارتفاعات متغیر می‌چرخند.

این لکه قرمز بزرگ حدود ۴۰۰ سال پیش از این از روی زمین رصد می‌شد چون به اندازه‌ای بزرگ است که به وسیله تلسکوپ‌های معمولی نیز قابل مشاهده است. جیووانی دومینیکو در سال ۱۶۶۵ اولین فردی بود که این پدیده شگفت انگیز و خیره کننده را مشاهده کرد. اگرچه به طور قطع نمی‌توان در این مورد اظهار نظر کرد، اما این به اصطلاح نیروگاه انرژی در حال تمام شدن است، چون به مرور زمان کوچک‌تر و کوچک‌تر می‌شود. با این حال، این پدیده کماکان از عجیب‌ترین اتفاقاتی است که در کائنات می‌توان مشاهده کرد.

بزرگ‌ترین مخزن آب در جهان

بزرگ‌ترین مخزن آب در جهان

بزرگ‌ترین و دورترین مخزن آب در جهان در سال ۲۰۱۱ کشف شد. میزان آبی که در این مخرن ذخیره شده، به اندازه ۱۴۰ تریلیون برابر تمام آب‌های اقیانوس‌های کره زمین است! این آب دورتارو یک اختروش (هسته فعال به شدت نورانی و دوردست که وابسته به یک کهکشان جوان است) را فراگرفته و یک سیاه چاله بسیار عظیم نیز درون این اختروش جای گرفته است. این سیاه چاله که آ-پ-ام ۰۸۲۷۹+۵۲۵۵ نام دارد به بزرگی ۲۰ میلیون برابر خورشید است و در فاصله‌ای دورتر از ۱۲ میلیارد سال نوری از زمین قرار دارد!

اختروش مذکور انرژی خود را از سیاه چاله درونش می‌گیرد که به مرور در حال جذب گازها و گردوغبارهای اطراف و تولید انرژی بسیار عظیمی است. انرژی تولید شده در این اختروش به اندازه هزار تریلیون برابر انرژی خورشید است. تمام آب‌های موجود در کهکشان راه شیری روی هم کمتر از یک چهار هزارم میزان آب این اختروش است! بخارات این آب دورتادور سیاه چاله را همانند کره‌ای گازی با پهنای صدها سال نوری در بر می‌گیرد (مسافت یک سال نوری به اندازه ۹٫۶ تریلیون کیلومتر است). اگرچه دمای این گاز منفی ۵۳ درجه سانتی گراد و ۳۰۰ برابر رقیق‌تر از اتمسفر کره زمین تخمین زده شده، با این حال پنج برابر گرم‌تر و ۱۰ تا ۱۰۰ برابر غلیظ‌تر از گازهای موجود در کهشان‌های دیگر مانند کهکشان راه شیری است. اندازه بخارات و سایر مواد اطراف اختروش، مانند مونوکسید کربن، حاکی از وجود گاز کافی برای سیاه چاله‌اش است تا بتواند تا شش برابر اندازه کنونی‌اش بزرگ‌تر شود. اما از کجا معلوم تا آن زمان چه اتفاقی خواهد افتاد!

سیاه چاله‌ای عظیم که از قوانین علمی پیروی نمی‌کند!

سیاه چاله

بزرگ‌ترین سیاه چاله کائنات در سال ۲۰۱۵ کشف شد. این سیاه چاله که J0100+2802 نام دارد درون بزرگ‌ترین و پرنورترین اختروش موجود در جهان هستی جای گرفته است. J0100+2802 که ۷ برابر درخشان‌تر از پر نورترین اختروش شناحته شده است، با حجمی به اندازه ۱۲ میلیارد برابر خورشید و روشنایی بیش از ۴۲۰ تریلیون برابر آن اخترشناسان را مبهوت خود کرده است. این اختروش ۹۰۰ میلیون سال بعد از بیگ بنگ (مه‌بانگ) تشکیل شده و قطعاً بسیار کوچک‌تر از اندازه اولیه‌اش است. در ضمن، این سیاه چاله در فاصله ۱۲٫۸ میلیارد سال نوری از کره زمین قرار گرفته است.

زیاهو فان، نویسنده مقاله‌ای که برای اولین بار این پدیده را معرفی کرد به زیبایی شگفتی آن را توصیف کرده است: “چطور ممکن است اختروشی به این درخشانی با سیاه چاله‌ای بدین بزرگی که در ابتدایی‌ترین دوران کائنات بوجود آمده تازه کشف شده باشد؟” اهمیت و بزرگی این کشف را که اخترشناسان را وادار به تجدید نظر در دانسته‌ها‌یشان در مورد اختروش‌ها و نحوه تشکیل آن‌ها کرده، نباید دست کم گرفت. کهکشان راه شیری سیاه چاله‌ای به بزرگی ۴ میلیون واحد جرم خورشیدی در مرکز خود دارد و این در حالی است که جرم سیاه چاله موجود در داخل این اختروش تازه کشف شده حدود ۳۰۰۰ برابر بیشتر از جرم سیاه چاله کهکشان ماست!

سیاره الماس

سیاره الماس

سیاره «۵۵ کانکری ای» (۵۵ Cancri e) که در سال ۲۰۰۴ کشف شد سیاره‌ای در کهکشان راه شیری است که حداقل یک سومش را الماس تشکیل می‌دهد! ۵۵ کانکری ای با شعاعی به اندازه دو برابر شعاع کره زمین و جرمی هشت برابر آن به ابر زمین مشهور است. این سیاره به دور ستاره‌اش که ۵۵ کانکری نام دارد و در فاصاه ۴۰ سال نوری از کره زمین در صورت فلکی سرطان قرار گرفته، می‌چرخد. زمان یک دور چرخش این سیاره تنها ۱۸ ساعت است. این زمان را با زمان یک دور چرخش زمین به دور خورشید یعنی ۳۶۵ روز مقایسه کنید!

به دلیل نزدیکی بسیار زیاد به ستاره‌اش، که حدوداً ۲۵ برابر نزدیک‌تر از تیر به خورشید است، دمای سطح این سیاره به ۵۱۰۰ درجه سانتی گراد نیز می‌رسد و در نتیجه مطلقاً قابل سکونت نیست! با این همه الماسی که در خود جای داده، باعث شده ارزش این سیاره ۲۶٫۹ نونیلیون دلار تخمین زده شود! (یک نونیلیون یعنی یک با ۳۰ صفر در مقابل آن). برای درک بهتر این عدد، تصور کنید بخواهیم سطح کره زمین را با یک نونیلیون اسکناس ۱ دلاری بپوشانیم؛ ضخامت این پوشش بیش از ۱۹ میلیون کیلومتر خواهد شد!

یک ابر بزرگ با طعم شربت تمشک!

ساگیتاریوس ب2

ساگیتاریوس ب۲ (Sagittarius B2) یک ابر بزرگ مولکولی مملو از گاز و غبار و در فاصله ۳۹۰ سال نوری از مرکز کهکشان راه شیری است که حاوی مقدار بسیار زیادی اتیل فرمات است. اتیل فرمات ترکیبی شیمیایی است که منشأ بوی تمشکی این غول عظیم الجثه است. جرم ساگیتاریوس ب۲ تقریباً ۳ میلیون برابر جرم خورشید است و محدوده‌ای به وسعت ۱۵۰ سال نوری را اشغال کرده است. دمای این ابر بین مثبت ۲۷ تا منفی ۲۳۳٫۲ درجه سانتی گراد متغیر می‌باشد.

قبل از اینکه فریب طعم تمشکی این ابر را بخورید بهتر است بدانید که مقدار زیادی پروپیل سیانید نیز آن بالا در انتظارتان است! همچنین این ابر میلیاردها لیتر الکل نیز در خود جای داده است. جمعی از اخترشاسان در اسپانیا با استفاده از تلسکوپ رادیویی ترکیبات این ابر را مورد بررسی قرار داده و پی برده‌اند که این ابر در واقع به اندازه‌ای اتیل الکل دارد که می‌تواند ۴۰۰ تریلیون لیوان را پر کند!

سیاره یخی سوزان!

گلیز 436 بی
مقایسه اندازه گلیز ۴۳۶ بی (راست) با سیاره نپتون (چپ)

«گلیز ۴۳۶ بی» (Gliese 436 b) سیاره‌ای به اندازه تقریبی نپتون است که برای اولین بار در سال ۲۰۰۴ کشف شد. این سیاره در فاصله تقریبی ۳۰ میلیون سال نوری از زمین قرار گرفته و حدود ۲۰ برابر بزرگ‌تر از کرده ماست. گلیز ۴۳۶ بی هر ۲ روز و ۱۵٫۵ ساعت یکبار به دور ستاره‌اش که در مداری به فاصله ۴٫۳ میلیون مایلی (۷ میلیون کیلومتر) از آن قرار دارد می‌چرخد. برای مقایسه بد نیست بدانید که کره زمین در مداری به فاصله ۹۳ میلیون مایلی (۱۵۰ میلیون کیلومتری) از خورشید قرار گرفته است. حداقل دمای سطح این سیاره ۲۴۵ درجه سانتی گراد است. آب موجود در آن هم که به «یخ-ایکس» (ice-X) مشهور است، علیرغم دمای خارق العاده‌اش توسط نیروی گرانش بسیار قدرتمندی در یکجا نگه داشته شده است. طبیعتاً این ماده مثل یخ معمولی نیست و بیشتر شبیه آب فشرده است؛ همانند الماس که کربن فشرده است. در واقع، این نیروی گرانشی است که از فروپاشی مولوکول‌های آب و خروج آن‌ها از سیاره جلوگیری کرده و آن‌ها را در یکجا محکم نگه می‌دارد.

لیست بالا قطعاً نمی‌تواند تمامی پدیده‌های خارق العاده در کائنات را پوشش داده باشد. سیاره‌هایی هستند که کاملاً از یخ تشکیل یافته‌اند، ستاره‌هایی که در حال تبدیل به ابر نو اختر هستند، حتی شکافهای بزرگی در کائنات وجود دارد که اصلاً قابل توصیف نیستند. فارغ از اینکه طرفدار پروپاقرص فضا و علم هستید یا صرفا عاشق شنیدن چیزهای عجیب و غریب، می‌توانید مطالب زیادی برای خواندن در این زمینه پیدا کنید. برای همین است که اخترشناسان تمام وقت غرق یاد گرفتن در مورد جهان هستی هستند. خالق چنین کائناتی قطعاً قابل ستایش است.

مریخ نورد

آژانس‌های فضایی از سال ۱۹۶۰ مریخ را با ماموریت‎‌هایی مثل مدارگرد، لندر، مریخ نورد و غیره مورد مطالعه قرار داده‌اند. از میان تلاش‌های بسیار، تنها هفت ماموریت به نتیجه رسیده‌اند. این ماموریت‌ها انقلابی عظیم در نگاه انسان به سیاره سرخ ایجاد کرده و زمینه ساز ماموریت‌های سرنشین‌دار در آینده خواهند شد. در ادامه ۷ فرود موفق در سطح مریخ معرفی شده که هر کدام اطلاعات متعددی از جمله تصاویری از سطح این سیاره، آزمایشات زمین شناسی و بیولوژیکی را به زمین ارسال کرده است. با دیجی رو همراه باشید.

مریخ نوردهایی که با موفقیت به مقصد رسیدند

۱- وایکینگ ۱، ناسا، ایالات متحده، ۱۹۷۶

مریخ نورد 1

وایکینگ ۱ اولین فضاپیمایی بود که با موفقیت بر روی مریخ فرود آمد و ماموریت خود را به پایان رساند. این فضاپیما در ۲۰ آگوست ۱۹۷۵ همراه با فضاپیمای وایکینگ ۲ پرتاب شد و پس از ۱۰ ماه سفر فضایی در ۱۹ ژوئن ۱۹۷۶ بر روی سطح مریخ فرود آمد. این فضاپیما رکورد دومین ماموریت طولانی مریخ را در اختیار دارد و ۲۳۰۷ روز را در مریخ گذرانده است.

وایکینگ ۱ شامل دوربین‌های متعدد، طیف سنج و رادیومتر برای اندازه گیری بخار آب و حرارت بود. این فضاپیما تصاویر ۳۶۰ درجه از سطح مریخ را به زمین ارسال کرد. همچنین خاک، سنگ، جو و نمونه‌های گدازه نیز در مریخ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. آزمایش‌های بیولوژیکی انجام شده توسط وایکینگ ۱ اطلاعات ارزشمندی در مورد احتمال وجود حیات در مریخ ارائه داده است.

این فضاپیما در قسمت‌های مهمی از سطح مریخ کاوش کرده و دانشمندان شواهدی مبنی بر آب‌های سطحی در این سیاره را از طریق اطلاعات جمع آوری شده آن، کشف کردند. پس از ۲۳۰۷ روز ماموریت، وایکینگ ۱ در ۱۳ نوامبر ۱۹۸۲ عملیات کاوش خود را به پایان رساند.

۲- وایکینگ ۲، ناسا، ایالات متحده، ۱۹۷۶

مریخ نورد2

وایکینگ ۲ بخشی از برنامه فضاپیماهای وایکینگ از ناسا بود که تنها با فاصله دو هفته از پرتاب وایکینگ ۱، به فضا پرتاب شد. این فضاپیما به مدت ۱۳۱۶ روز در سطح مریخ فعالیت کرد. وایکینگ ۲ در تاریخ ۳ دسامبر ۱۹۷۵ به سطح مریخ فرود آمد و در ۱۱ آوریل ۱۹۸۰ ماموریت خود را به خاطر خرابی باتری به اتمام رساند.

این فضاپیما برخی مناطق اصلی از سیاره مریخ را مورد کشف و شهود قرار داد، نمونه‌های خاک را تجزیه و تحلیل کرد و آزمایش‌های بیولوژیکی برای یافتن شواهد حیات در این سیاره را انجام داد. وایکینگ ۲ در طول ماموریتش، ۱۶۰۰۰ تصویر از سیاره مریخ به زمین ارسال نمود. در آن زمان ناسا یک میلیارد دلار برای برنامه فضاپیمای وایکینگ هزینه کرد که تقریبا معادل ۵ تا ۶ میلیارد دلار امروزی است.

۳- رهیاب مریخ، ناسا، ایالات متحده، ۱۹۹۷مریخ نورد 3

فضاپیمای رهیاب مریخ ناسا در سال ۱۹۹۷ به عنوان یک ایستگاه فضایی روی مریخ فرود آمد. کاوشگر فضایی ارسال شده به همراه ربات مریخ نوردی که با عنوان Sojourner شناخته می‌شد، به مدت سه ماه در مریخ کاوش کرد و در ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۷ تمام ارتباطات خود با ایستگاه را از دست داد.

در طی سه ماه فعالیت، رهیاب مریخ ۲٫۳ میلیارد بیت اطلاعات را از این سیاره ارسال کرد. داده‌های رهیاب و مریخ نورد شامل ۱۷۰۵۰ تصویر از سیاره سرخ بود و این کاوشگر نمونه‌هایی از خاک و سنگ مریخ را نیز آزمایش نمود.

۴- اسپریت، ناسا، ایالات متحده، ۲۰۰۴

مریخ نورد 4

مریخ نورد اسپریت ناسا در تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۰۳ پرتاب شد و ۴ ژانویه ۲۰۰۴ در مریخ فرود آمد. در ابتدا این مریخ نورد برای ماموریت ۹۰ روزه به مریخ فرستاده شده بود اما با کشف‌های جدیدی از رودخانه‌ها در سیاره سرخ، چندین سال دیگر نیز در این سیاره به کار خود ادامه داد.

مریخ نورد اسپریت دارای دو دوربین و ابزاری برای آزمایش خاک و سنگ بود. این فضاپیما تجزیه و تحلیل زمین شناسی در مورد سطح مریخ و سنگ‌ها انجام داد. این مطالعه روی دهانه‌های مریخ شواهد زیادی مبنی بر وجود آب و یخ در سطح سیاره ارائه داده است.

۵- آپورچونیتی، ناسا، ایالات متحده، ۲۰۰۴

مریخ نورد 5

مریخ نورد آپورچونیتی ناسا از سال ۲۰۰۴ در سطح مریخ فعال است. این فضاپیما عنوان طولانی‌ترین ماموریت مریخ را در اختیار دارد. آپورچونیتی در ۲۵ ژانویه ۲۰۰۴ در مریخ فرود آمد و برای مدت ۱۰ سال یعنی تا سال ۲۰۱۴ به ارسال اطلاعات از این سیاره مشغول بود. این فضاپیما در مریخ حرکت کرده و مشاهدات علمی بسیاری را انجام داده است.

همانند مریخ نورد اسپریت، فضاپیمای آپورچونیتی برای ۹۰ روز ماموریت به این سیاره ارسال شده بود، اما این دوره بارها تمدید شد. این مریخ نورد هنوز هم اطلاعات مهمی را از مریخ توسط دوربین‌های پانوراما و ناوبری، ابزار‌های آزمایش خاک، تصاویر میکروسکوپی و آهنربا ارسال می‌کند.

مریخ نورد آپورچونیتی با موفقیت نمونه‌های خاک و سنگ مریخ را بررسی کرده و تصاویری با وضوح بالا از سطح این سیاره ارسال کرده است. همچنین دانشمندان با استفاده از داده‌هایی که از این فضاپیما ارسال شده، توانسته‌اند وجود آب را در مریخ تایید کنند.

۶- فینیکس، ناسا، ایالات متحده، ۲۰۰۸

مریخ نورد 6

کاوشگر فینیکس در تاریخ ۲۵ مه ۲۰۰۸ روی مریخ فرود آمد. ماموریت اصلی این فضاپیما کاوش درباره وجود آب در گذشته و محیط زندگی میکروبی در سطح مریخ بود. این ماموریت حاصل مشارکت دانشگاه‌های چندین کشور از جمله ایالات متحده، کانادا، دانمارک، سوئیس، آلمان و انگلیس بود.

همچنین فینیکس اولین سفینه فضایی محسوب می‌شود که داده‌هایی را از منطقه قطبی مریخ ارسال کرده است. در ژوئیه ۲۰۰۸ نیز وجود یخ آب در مریخ توسط فینیکس تأیید شد. این کاوشگر تمام آزمایش‌هایی که تا اوت ۲۰۰۸ به آن محول شده بود به پایان رساند و در نوامبر ۲۰۰۸ ارتباطش را با فضاپیمای خود قطع کرد.

۷- کنجکاوی، ناسا، ایالات متحده، ۲۰۱۲

مریخ نورد 7

کنجکاوی (Curiosity) یک مریخ نورد رباتیک در ابعاد یک خودرو است که از سوی ناسا در تاریخ ۶ اوت ۲۰۱۲ ارسال و با موفقیت روی سطح مریخ فرود آمد. اندازه بزرگ این کاوشگر به تجزیه و تحلیل سنگ‌ها و عبور از موانعی با ارتفاع ۲۵ اینچی کمک می‌کند.

مریخ نورد کنجکاوی به ارزیایی سطح تابش مریخ نیز می‌پردازد. ارزیابی شامل تحقیقاتی در مورد این است که چه امواجی روی مسافران انسانی در ماموریت‌های آینده تاثیر می‌گذارد که برای دانشمندان بسیار مفید است. این فضاپیما با استفاده از ابزارهایی که در اختیار دارد سنگ‌های مریخ را حفر کرده و اطلاعات زیادی را درباره سطح این سیاره جمع‌آوری کرده است.

کنجکاوی بیشتر آزمایشات خود را در منطقه دهانه گیل مریخ انجام می‌دهد که ۳٫۸ میلیارد سال قدمت دارد. از این طریق این مریخ نورد داده‌های زیادی را در مورد مریخ باستان به دست آورده و شواهدی از وجود رودخانه‌هایی در میلیاردها سال پیش که از دهانه ماسه‌ای عبور می‌کردند، کشف نموده است. همچنین این فضاپیما تصاویر دقیقی از مریخ به زمین ارسال کرده است.

نظر شما در مورد کاوش‌های انجام شده بر روی سطح مریخ چیست؟ آیا روزی انسان به مریخ سفر خواهد کرد؟ نظرات خود را از طریق بخش کامنت‌ها با ما در میان بگذارید.

تاریخچه کشف و رصد سیاره های منظومه شمسی

طبقه‌بندی سیارات منظومه شمسی با گذشت زمان تغییر کرده و تاریخ شاهد شکل‌گیری پدیده‌های مختلفی در داخل و خارج از این منظومه بوده است. در مورد ۵ سیاره اول منظومه شمسی، ما نمی‌توانیم مشخص کنیم که اولین بار در چه زمانی دیده شده‌اند. زیرا انسان‌های تمام ادوار می‌توانستند توسط چشم غیر مسلح، این سیاره‌ها را مشاهده کنند، اما حداقل می‌دانیم که اولین بار در چه زمانی ثبت شده‌اند.

در اینجا ما می‌خواهیم تاریخچه کشف هر سیاره را مورد بررسی قرار داده و در مورد هر کدام از این سیارات، حقایق جالبی را برایتان بازگو کنیم. پس با ما در دیجی رو همراه باشید.

تاریخچه کشف سیاره های منظومه شمسی

عطارد

عطارد

همانطور که قبلاً گفته شد، به دلیل موقعیت عطارد و امکان مشاهده آن با چشم غیر مسلح، تاریخ قطعی کشف این سیاره نامشخص است. اما در هر صورت، عطارد برای اولین بار در لوح‌های مول. اپین (Mul.Apin)  ثبت شده و ثبت آن را به یک ستاره شناس آشوری نسبت داده‌اند. تصور می شود که خود این لوح‌ها به ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح یا حتی قبل‌تر از آن برگردند و حاوی بزرگترین مدارک باقیمانده از ستاره‌ها و صورت‌های فلکی بابلی هستند.

در خط میخی (خط میخی نوعی نوشته است که در بین النهرین، فارس و اوگاریت استفاده می‌شده) نامی که در این لوح‌ها برای عطارد استفاده شده، “سیاره پرنده” است. بعدها، رومی‌ها سیاره عطارد را به نام خدای پیام آور خود نامیدند زیرا این سیاره سریع‌تر از هر سیاره دیگری در آسمان حرکت می‌کرد.

دمای عطارد به ۸۴۰ درجه فارنهایت (۴۵۰ درجه سانتیگراد) می‌رسد و این سیاره با قطر ۳۰۳۱ مایل (۴۸۷۸ کیلومتر)، ۱۸ برابر کوچک‌تر از کره زمین است و در هر ۸۸ روز یکبار به دور خورشید می‌چرخد. ​​هر یک روز در عطارد کمی کمتر از ۵۹ روز زمینی طول می‌کشد.

مارینر۱۰ (Mariner10) اولین وسیله‌ای بود که کمتر از نیمی از سیاره عطارد را با پرواز در نزدیکی آن، در سال‌های ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵ رصد کرد. تا ۳۰ سال پس از آن، چیز بیشتری از عطارد دیده نشد. سپس فضاپیمای مسنجر ناسا (MESSENGER) در سال ۲۰۰۸ به فضا فرستاده شد و در سال ۲۰۱۱ شروع به چرخیدن به دور این سیاره کرد و تصاویر آن را به زمین فرستاد.

ناهید

زهره

نام این سیاره، ناهید، زهره و یا ونوس (Venus) است. اولین مشاهدات مکتوب از ناهید مربوط به یک نوشته می‌باشد که ۲۱ سال حضور آن را در آسمان اندازه‌گیری و ثبت کرده است. این نوشته، در سال ۱۶۰۰ قبل از میلاد و در یک کتاب بابلی نگارش شده و به عنوان یکی از قدیمی‌ترین اسناد نجومی باقیمانده محسوب می‌گردد.

گالیله در سال ۱۶۱۰، اولین شخصی بود که زهره را از طریق یک تلسکوپ مشاهده کرد. این دانشمند با توجه به فازهای این سیاره، به نتایجی رسید که در واقع نظریه کوپرنیک را تایید می‌کرد. نظریه کوپرنیک بیانگر این موضوع بود که سیارات به دور زمین نمی‌گردند بلکه خورشید مرکز چرخش سیارات است.

دمای سطح زهره به ۹۰۰ درجه فارنهایت (۴۸۰ درجه سانتیگراد) می‌رسد. این سیاره، هیچ قمر شناخته شده‌ای ندارد و قطر آن ۲۰ درصد کوچک‌تر از زمین است. همچنین، هر یک سال در این سیاره معادل ۲۲۵ روز زمینی است.

نمادی که برای ونوس استفاده می‌شود، همان نماد زن است و همچنین، تقریباً تمام بخش‌ها و پدیده‌های زهره، به نام زنان مشهور سراسر جهان نامگذاری شده است. در واقع، تنها سه مورد وجود دارد که نام زنانه‌ای ندارند (این سه مورد عبارتند از: Alpha Regio ،Beta Regio و Maxwell Montes).

زمین

زمین

مطمئناً، با وجود اکتشافاتی که انسان‌ها در طول تاریخ بر روی زمین انجام می‌دادند، خود این سیاره سبز و آبی تا قرن‌های اخیر ناشناخته بود! شناختن چیزی که خود بشر بر روی آن زندگی می‌کرده موضوع چالش برانگیزی بوده که انسان‌های بسیاری را در ادوار مختلف به خود مشغول کرده است.

اولین عکس فضایی از زمین، توسط موشک آزمایشی V-2 در ۲۴ اکتبر ۱۹۴۶ گرفته شد. پیش از آن، کروی بودن کره زمین سوژه بسیاری از بحث‌های داغ بود. ایده کروی بودن زمین، در فلسفه یونان در قرن ششم قبل از میلاد بیان شد اما تا قرن سوم قبل از میلاد، چیزی بیش از یک حدس و گمان نبود. نجوم هلنیستی از این مفهوم پشتیبانی کرد و تا قرون وسطی، این ایده در باور مردم گنجید.

همان‌طور که احتمالاً همه ما می‌دانیم زمین دارای ۴ لایه است: پوسته، گوشته، هسته خارجی و هسته داخلی و ۷۰ درصد آن را آب تشکیل می‌دهد. نکته جالب دیگر اینکه اگر زمین به اندازه یک دستگیره در فرض شود، خورشید به اندازه یک درب کامل خواهد بود.

مریخ

مریخ

اولین مشاهدات ثبت شده از مریخ مربوط به اخترشناسان مصر باستان در ۲ هزار سال قبل از میلاد بوده است.

در حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد، ارسطو اندازه‌گیری کرد که مریخ از ماه دورتر است. این موضوع پس از عبور ماه از جلوی مریخ، قویاً اثبات شد.

احتمالاً اولین منظره تلسکوپی مریخ در بین سال‌های ۱۶۰۸ و ۱۶۱۰ و توسط گالیله مشاهده شده است، اما فرانسیسکو فونتانا اولین ثبت واقعی را در سال ۱۶۳۶ انجام داد. طرح‌های او نشان دهنده کیفیت پایین تلسکوپ‌های آن زمان است.

در سال ۱۹۶۵ تعداد ۲۲ عکس از مریخ، توسط مارینر۴ ناسا (Mariner 4) گرفته و ارسال شد که اولین عکس‎‌های نمای نزدیکی بودند که از سیاره‌های دیگر غیر از زمین گرفته می‌شدند.

دمای سطح مریخ به طور متوسط، ۸۱- درجه فارنهایت (۶۳- درجه سانتیگراد) می‌باشد و حجم آن تقریباً ۵۰ درصد اندازه زمین است. از نظر جاذبه نیز ۳۸ درصد از گرانش زمین را داراست.

مشتری

مشتری

سیاره مشتری در طول هزاران سال با عنوان ستاره سرگردان یا نام‌های مشابه شناخته می‌شده است. اولین سوابق مکتوب مشتری مربوط به بابلی‌ها و در ۷ یا ۸ قرن قبل از میلاد است.

در قرن چهارم پیش از میلاد، چینیان باستان، آسمان را به ۱۲ منطقه زودیاک تقسیم کرده بودند که در هر سال، مشتری یا “ستاره سال” از یکی از این مناطق عبور می‌کرد.

در سال ۱۶۱۰ گالیله ۴ قمر بزرگ این سیاره را کشف کرد که به عنوان قمرهای گالیله‌ای شناخته می‌شوند. این قمرها عبارتند از: یو (Io)، اروپا (Europa)، گانیمید (Ganymede) و کالیستو (Callisto). گالیله به حرکت‌های ۴ قمر در اطراف مشتری نیز اشاره کرده و این اولین ثبت یک مرکز حرکت است که در آن زمین به عنوان نقطه مرکزی قرار نگرفته است!

اولین بازدید از مشتری در سال ۱۹۷۳ توسط کاوشگر فضایی پایونیر ۱۰ انجام شد که اولین عکس‌های نزدیک را از این سیاره گرفته و نخستین خصوصیات مستند راجع به این کره پر رمز و راز را به نمایش گذاشته است.

مشتری با دمای ۲۳۴- درجه فارنهایت (۱۴۸- درجه سانتیگراد) بزرگترین سیاره منظومه شمسی است و دارای ۵۰ قمر و ۳ حلقه است.

در سطح این سیاره، یک طوفان عظیم وجود دارد که صدها سال بر روی آن در حال طغیان بوده است. همچنین، گرانش مشتری به شدت با زمین متفاوت است، اگر وزن شما روی کره زمین ۱۰۰ پوند (۴۵٫۴ کیلوگرم) باشد، در مشتری ۲۵۳ پوند (۱۱۴٫۷۶ کیلوگرم) وزن خواهید داشت.

زحل

زحل

زحل آخرین سیاره‌ای است که نمی توان تاریخ کشف آن را مشخص کرد اما به نظر می رسد که اولین بار توسط آشوریان ثبت شده است. گفته می‌شود که آن‌ها قدیمی‌ترین سوابق مربوط به زحل یا “ستاره Ninib” را نوشته‌اند و حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد، آن را به عنوان یک شئ درخشنده در شب توصیف کرده‌اند. سپس، یونانیان باستان ۴۰۰ سال پیش از میلاد، نام آن را به احترام خدای کشاورزی خود کرونوس گذاشتند، و رومیان بعداً آن را ساترن نامیدند.

وقتی گالیله برای اولین بار زحل را در اوایل دهه ۱۶۰۰ رصد کرد، فکر نمی‌کرد که این سیاره حلقه داشته باشد، بلکه آن را یک جسم با ۳ قسمت یا یک سیاره سه گانه می‌دانست. کریستین هویگنس، بیش از ۴۰ سال بعد، به این نتیجه رسید که این ۳ جسم در واقع یکسری حلقه هستند و همانطور که امروزه می‌دانیم، این حلقه‌ها از سنگ و یخ ساخته شده‌اند.

زحل، ۵۳ قمر شناخته شده دارد و با دمای موثر ۲۸۸- درجه فارنهایت (۱۷۸- درجه سانتیگراد) ۸۸۶ میلیون مایل (۱٫۴ میلیارد کیلومتر) با خورشید فاصله دارد. یک سال زحل معادل ۲۹ سال زمینی است. پایونیر ۱۱ پس از عبور از فاصله ۲۰۰۰۰ کیلومتری ابرهای زحل، اولین تصاویر نزدیک از این سیاره را ثبت کرد.

اورانوس

اورانوس

آقای ویلیام هرشل اورانوس را در سال ۱۷۸۱ کشف کرد. هرشل احتمالاً مشهورترین ستاره‌شناس قرن ۱۸ بود، او اولین کسی بود که ساختار مارپیچی راه شیری را شناسایی کرد.

دانشمندان استرالیایی از رصدخانه‌های ایربورن کویپر و پرت در سال ۱۹۷۷ دریافتند که این سیاره دارای یک گروه از حلقه‌ها، مشابه حلقه‌های زحل است.

فضاپیمای وایجر۲ اولین پرواز را در سال ۱۹۸۶ به این سیاره انجام داد و در این سفر کاوشی، ۱۰ قمر جدید کشف کرد، میدان مغناطیسی آن را قوی‌تر از زحل ثبت نمود و ۲ حلقه جدید نیز در ارتفاع ۸۱۵۰۰ کیلومتری (۵۰،۶۰۰ مایل) از بالای ابرهای سیاره یافت. وویجر۲ تنها سفینه‌ای است که تا به حال به اورانوس پرواز کرده است.

اورانوس، به دلیل متان موجود در اتمسفرش، رنگ آبی عجیبی پیدا کرده است و غالباً آن را غول یخی نیز می‌خوانند، زیرا از جریانات مواد “یخی” در بالای یک هسته سنگی کوچک ساخته شده است.

همچنین این سیاره در چرخش محوری به دور خود، بیشترین شیب را در منظومه شمسی ثبت کرده است و دارای دمای متوسط ​۳۵۰- درجه فارنهایت (۲۱۲- درجه سانتیگراد) می‌باشد. یک روز در اورانوس ۱۷ ساعت زمینی طول می‌کشد و یک سال در این سیاره برابر با ۸۴ سال روی زمین است.

نپتون

نپتون

جان کاوچ آدامز (John Couch Adams)، یک ستاره شناس انگلیسی است که با کشف نپتون در سال ۱۸۴۶ به شهرت رسید. در سن ۲۴ سالگی، آدامز اولین کسی بود که وجود یک سیاره در موقعیت بعد از اورانوس را پیش‌بینی کرد.

آدامز در ابتدا نتوانست پیش‌بینی خود را اثبات کند. اما از طرفی، یوهان گوتفرید گال (یک ستاره شناس آلمانی) و هاینریش لوئیس دارست، با استفاده از محاسبات لو وری (Le Verrier) ریاضیدان فرانسوی، وجود نپتون را تأیید کردند. کاوچ و لو وری هر دو می‎‌توانند به عنوان “کاشفان نپتون” معرفی شوند.

نپتون بسیار قابل توجه است، زیرا اولین سیاره‌ای است که به جای مکان‌یابی تلسکوپی، از طریق محسابات ریاضی پیدا شده است.

برای نپتون تقریباً ۱۶۵ سال زمینی طول می‌کشد تا بتواند یکبار به دور خورشید بچرخد و فاصله آن تا خورشید بیش از ۳۰ برابر فاصله زمین تا خورشید است. یعنی پس از کشف در سال ۱۸۴۶، آخرین دور کامل شده در سال ۲۰۱۱ به پایان رسیده است. نپتون مکانی پر از طوفان است و سرعت بادهای آن می‌تواند ۹ برابر بیشتر از سرعت بادهای زمین باشد.

پلوتون

پلوتو

پلوتون، که همچنان سیاره بودن آن مورد شک و تردید است، سوژه‌ای داغ در مباحث سیاره شناسی است. در ۱۸ فوریه ۱۸۳۰، کلاید تومبو پس از یک بررسی دقیق در رصدخانه آریزونان لاول، پلوتو را کشف کرد. بسیاری وجود سیاره‌ای را در موقعیت مکانی پلوتون پیش‌بینی کرده‌ بودند و از این طریق برخی اتفاقات عجیب و غریب مدارهای اورانوس و نپتون را توجیه می‌کردند. به همین دلیل تومبو در حال جستجو در این مکان بود.

البته نام این سیاره نیز از خدایان رومی گرفته شده است. این نام در واقع توسط ونیتیا برنی، یک دختر ۱۱ ساله از آکسفورد انگلیس مطرح شده است.

اولین پرواز به پلوتو، در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ اتفاق افتاد، جایی که اولین عکس‌های با وضوح بالا از این سیاره در طول ماموریت نیو هورایزنز (New Horizons) گرفته شد.

پلوتون در سال ۲۰۰۶ رسماً به عنوان یک سیاره شناخته شد و اکنون از نظر بزرگی، دومین سیاره کوتوله در منظومه شمسی محسوب می‌گردد.

سیاره ایکسسیاره X

محققان کالتک (Caltech) شواهدی از وجود یک سیاره احتمالی (سیاره ایکس) در اعماق منظومه شمسی پیدا کرده‌اند.

جیم گرین مدیر بخش علوم سیاره‌ای ناسا در این رابطه گفته:

احتمالاً وجود یک سیاره جدید برای همه ما هیجان انگیز است. با این حال، نمی‌توانیم آن را کشف سیاره‌ای جدید بنامیم. هنوز خیلی زود است که بگوییم، به اصطلاح سیاره ایکس وجود دارد. آنچه ما می‌بینیم، پیش‌بینی اولیه براساس مدل‌سازی مشاهدات محدود است. این شروع فرآیندی است که می‌تواند به یک نتیجه هیجان‌انگیز منجر شود.

سیاره ایکس احتمالا نهمین سیاره منظومه شمسی است که قطر آن می‌تواند به اندازه نپتون و مدارش فراتر از مدار پلوتون باشد. این سیاره ناشناخته می‌تواند جرمی حدود ۱۰ برابر جرم زمین داشته باشد و قطر مدار آن به دور خورشید به طور متوسط ​​۲۰ برابر بیشتر از مدار نپتون باشد.

جمع‌بندی

همانطور که دیدیم، درک ما از منظومه شمسی با گذر زمان تغییر کرده است. هر کدام از سیارات این منظومه داستان مختص به خود را دارند و برخی از آنها در فرهنگ‌های کهن بشر نیز وارد شده‌اند.

از دمای سوزان ونوس گرفته تا طوفانی که در مشتری در حال رخ دادن است، چیزهای مغتنمی وجود دارد که باید درباره هر سیاره یاد بگیریم، در حالی که حتی امکان قدم گذاشتن به سطح آن‌ها را نیز نداریم.

تلسکوپ هابل از کار افتاد

ناسا تلسکوپ فضایی مشهور هابل را در سال ۱۹۹۰ وارد مدار کرد تا دید بهتری از فضا و کهکشان‌های دوردست داشته باشد. این تلسکوپ که به افتخار ستاره شناس مشهور آمریکایی ادوین پی. هابل نامگذاری شده، طی ۳۰ سال گذشته به شکلی خستگی ناپذیر فعالیت کرده است. با این حال، بر اساس اطلاعیه‌ای که ناسا به تازگی منتشر کرده، تلسکوپ هابل طی چند روز گذشته به دلیل نقص فنی در سیستم رایانه‌ای خود از کار افتاده است! با دیجی رو همراه باشید.


بیشتر بخوانید:


سازمان فضایی آمریکا، ناسا، اعلام کرده که تلسکوپ هابل هفته گذشته به دلیل بروز مشکل در رایانه پیلود، از کار افتاده است. این رایانه که وظیفه کنترل و هماهنگی ابزارهای مختلف علمی موجود در تلسکوپ را بر عهده دارد، در روز ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد) متوقف شده و تلاش برای راه اندازی مجدد آن در روز ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد) نیز بی‌نتیجه بوده است.

تیم عملیاتی ناسا در ابتدا تصور می‌کرد که مسئله اصلی مربوط به ضعف ماژول حافظه است. اما استفاده از ماژول حافظه پشتیبان هم نتوانست دردی را دوا کرده و رایانه را مجدداً راه اندازی کند.

تلسکوپ هابل

در ادامه، تیم عملیاتی روز پنجشنبه تلاش کرد تا از هر دو ماژول حافظه به صورت همزمان استفاده کرده و تلسکوپ هابل را دوباره راه بیندازد. اما این تلاش هم با شکست مواجه شد.

ناسا می‌گوید رایانه پیلود هابل از نوع NSSC-1 (اولین نسخه رایانه فضاپیمایی استاندارد ناسا) است که در دهه ۱۹۸۰ ساخته شده است. البته قطعات این رایانه در جریان فرایند تعمیر و نگهداری در سال ۲۰۰۹ جایگزین شدند. بنابراین، با توجه به قدیمی بودن این سیستم، راه‌اندازی مجدد آن برای تیم عملیاتی ناسا یک چالش جدی خواهد بود.

هنوز مشخص نیست دلیل از کار افتادن تلسکوپ هابل دقیقاً چیست و چه زمانی مجدداً آنلاین خواهد شد، اما ناسا ابراز امیدواری کرده که این اتفاق هر چه زودتر رخ دهد.

کره ماه

اینجا و در روی زمین، سیستم‌های ارتباطی و ناوبری جهانی که GPS‌ هم یکی از آن‌هاست، با استفاده از تعداد زیادی ماهواره که به دور زمین می‌چرخند کار می‌کنند. اما ظاهراً چنین سیستمی تنها در انحصار زمین باقی نخواهد ماند و دانشمندان آژانس فضایی اروپا (ESA) قصد دارند با ایجاد شبکه‌ای از ماهواره‌ها در کره ماه، سیستم موقعیت یاب مشابهی را با نام Moonlight در این کره درخشان راه‌اندازی کنند! با دیجی رو همراه باشید.

ESA با این طرح ابتکاری خود قصد دارد ماه را به یک کره متصل تبدیل کرده و ارتباطات و پیمایش در آن را به شکل بهتری امکان‌پذیر کند. آژانس فضایی اروپا برای به سرانجام رساندن طرح Moonlight، شرکت‌های خصوصی را نیز برای کمک کردن تشویق می‌کند. ESA طرح خود را برای سرمایه‌گذاران اینگونه توصیف می‌کند: “مجموعه‌ای از ماهواره‌ها و ایستگاه‌ها در ماه که امکان اتصال بی‌وقفه به زمین را فراهم می‌کند.”

مسئولان آژانس فضایی اروپا می‌گویند:

با توجه به اینکه الان بیش از هر زمان دیگری کشورها برنامه‌های سفر به ماه را جدی گرفته‌اند، Moonlight یک ایستگاه فضایی دائمی را در کره ماه تدارک خواهد دید که به طور مستمر به دور این کره خواهد چرخید.

از مزایای استفاده از سیستم ماهواره‌ای در اطراف ماه می‌توان به مواردی همچون کمک کردن به ماه نوردها برای پیمایش راحت‌تر و دقیق‌تر در این کره و حتی شاید کنترل کردن آن‌ها از زمین، اشاره کرد. در حالی که چنین کاری عملاً به واسطه وجود تأخیر ۲۰ دقیقه‌ای در ارتباط با مریخ نوردها وجود ندارد، کره ماه به خاطر نزدیک بودن به زمین و تاخیر کمی که در ارتباطات دارد (تنها چند ثانیه) می‌تواند بستری مناسب برای کنترل از راه دور مأموریت‌ها باشد. بنابراین، در آینده‌ای نزدیک انسان خواهد توانست به صورت زنده و همزمان هر نقطه‌ای از ماه را زیر نظر داشته باشد.

سیستم موقعیت یاب کره ماه

این سیستم موقعیت یاب به سفینه‌های فضایی نیز کمک خواهد کرد تا بتوانند در نیمه پنهان ماه فرود بیایند. منجمان رادیویی علاقه ویژه‌ای به ساخت یک تلسکوپ در این قسمت از کره ماه دارند تا بتوانند بدون مزاحمت جو زمین، مشاهدات بهتری از جهان پیرامون داشته باشند.

همچنین این بحث هم وجود دارد که چنین سیستم موقعیت یابی می‌تواند انجام مأموریت‌ها به ماه را ساده‌تر و مقرون به صرفه‌تر کند. ESA می‌نویسد:

داشتن یک سیستم اختصاصی برای ارتباط از راه دور با ماه و ناوبری می‌تواند از پیچیدگی مأموریت‌های سفر به ماه بکاهد و کمک کند مجریان این مأموریت‌ها تمرکز خود را بر روی فعالیت‌های اصلی معطوف کنند. از آنجا که در ماموریت‌های کره ماه می‌توان به این خدمات مخابراتی و ناوبری اختصاصی اتکا کرد، سفینه‌ها سبک‌تر خواهند شد و فضای بیشتری برای ابزارهای علمی یا سایر بارهای مورد نیاز خواهند داشت.

طرح Moonlight هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و دو کنسرسیوم صنعت در حال بررسی این ایده هستند تا ببینند امکان عملی شدن را دارد یا نه. اگر مطالعات امیدوار کننده باشد، این پروژه می‌تواند از اوایل سال ۲۰۲۳ آغاز شود.